Beschrijving VEEP Professional 5.0


Het onderdeel estate planning heeft de laatste jaren een stormachtige ontwikkeling doorgemaakt. Kregen vroeger slechts de civielrechtelijke aspecten van een testament de aandacht; tegenwoordig wordt een cliënt ook uitvoerig geadviseerd over de fiscale gevolgen bij:
  • het opstellen of wijzigen van een testament;
  • het wijzigen of opheffen van de huwelijkse voorwaarden;
  • het afsluiten of wijzigen van levensverzekeringen;
  • het afwikkelen van een nalatenschap, en
  • het opstellen van een schenkingsplan.
Ter ondersteuning van deze adviezen is in de praktijk de behoefte ontstaan aan een computerprogramma die verschillende scenario's toetst op de successierechtelijke gevolgen. Naar aanleiding hiervan hebben FinX en Van Ewijk Estate Planning in samenwerking met ScholsBurgerhartSchols een aantal jaren geleden het estate planningsprogramma VEEP ontwikkeld. De opzet van het programma is hierbij zodanig gekozen dat de resultaten zowel rekenkundig als grafisch kunnen worden getransporteerd naar een schriftelijk advies. Dit advies kan dan vervolgens met een professionele uitstraling worden overhandigd aan de cliënt.

1. Advies testament voor echtgenoten met kinderen
Allereerst is het programma een hulpmiddel bij de advisering van testamenten. Voor gezinssituaties kan de wettelijke verdeling of een bestaand testament (vruchtgebruiktestament, keuzelegaat tegen inbreng van de waarde of ouderlijke boedelverdeling) worden vergeleken met een combinatietestament dan wel met een tweetrapsmaking. Daarbij kunnen telkens 6 verschillende scenario's (met bijvoorbeeld wijziging van het erfdeel van de langstlevende partner of het rentepercentage) naast elkaar worden gelegd. Met behulp van de resultaten kan dan het testamentadvies rekenkundig en grafisch worden onderbouwd.
Vanzelfsprekend is het bij het combinatietestament mogelijk om per vermogensbestanddeel aan te geven of dat bestanddeel in het vruchtgebruikvermogen moet worden ondergebracht. Indien sprake is van een gemeenschap van goederen, maakt het programma automatisch een verdeling van het gemeenschapsgoed en deelt dat vervolgens toe aan de kinderen. Het vruchtgebruik wordt dan op het gehele bestanddeel gevestigd. Overigens kan bij vestiging van het vruchtgebruik op de eigen woning ook rekening worden gehouden met het nadeel van de blote eigendomsheffing voor de inkomstenbelasting. In de praktijk blijkt dit nadeel groter te zijn dan verwacht (zie Kwartaalbericht Estate Planning 2002/1 blz. 21).

Voorbeeld
M en V zijn gehuwd onder het maken van huwelijkse voorwaarden. Zij hebben twee kinderen. Het vermogen van M bedraagt € 2 mln (waarvan € 250.000 aandelen met een verwachte waardestijging van 3% per jaar). V heeft geen vermogen. M en V (62 jaar) hebben geen testament. Uit de onderstaande grafiek blijkt dat het in alle gevallen voordeliger is om de huwelijkse voorwaarden op te heffen en een combinatietestament op te stellen (waarbij de aandelen in vruchtgebruik zijn ondergebracht). Het doet er niet toe hoeveel jaren de langstlevende echtgenoot in leven blijft.


2. Advies testament voor alleenstaanden
Specifiek voor cliënten zonder kinderen is in het programma een aparte module opgenomen waardoor het fiscale voordeel kan worden geïllustreerd van een zogenoemd goeddoeltestament. In deze variant wordt een algemeen nut beogende stichting benoemd tot enige erfgename onder toekenning van legaten aan bepaalde neven en nichten (of broers/zusters) vrij van rechten en kosten. In dat geval wordt gebruik gemaakt van het voordeel van artikel 5 lid 8 Successiewet. Uitgangspunt is dat de instelling over haar verkrijging 8% successierecht is verschuldigd, maar er kan ook worden gerekend met de variant waarbij de instelling volledig is vrijgesteld van successierecht.

Voorbeeld
X is alleenstaand en bezit € 500.000. Bij zijn overlijden moet dit vermogen terechtkomen bij zijn neef. Zonder nadere voorziening bedraagt het successierecht hierover € 285.007 zodat de neef netto € 214.993 overhoudt. Wordt daarentegen een goeddoeltestament opgesteld (waarbij de instelling € 10.000 netto overhoudt), dan wordt de netto-verkrijging van de neef verhoogd tot € 260.805.

3. Advies huwelijkse voorwaarden
Indien de cliënt is gehuwd op huwelijkse voorwaarden, kan worden bekeken of het successierechtelijk aantrekkelijk is om deze voorwaarden te wijzigen dan wel volledig op te heffen. Er kan een vergelijking worden gemaakt tussen een gemeenschap van goederen en huwelijkse voorwaarden met of zonder een finaal verrekenbeding. Uiteraard kan deze keuze worden gecombineerd met de gewenste testamentvorm.

4. Advies levensverzekeringen (inclusief partnerverklaring) In de praktijk sluit men levensverzekeringen af die bij overlijden tot uitkering komen. De hoogte van de uitkering is vaak hoog ten opzichte van het overige vermogen van de cliënt. Hierdoor oefenen levensverzekeringen een belangrijke invloed uit op de successieheffing. Door het programma kan nu ook met dit aspect in de advisering rekening worden gehouden. Omdat daarbij ook kan worden gelet op de wijze van begunstiging, kan worden beoordeeld of het aantrekkelijk is dat er een partnerverklaring wordt afgelegd dan wel dat deze juist wordt ingetrokken. Dit onderdeel is tot nu toe in de huidige praktijk vaak onderbelicht gebleven. Echter, uit recente jurisprudentie blijkt nu dat de adviseur aansprakelijk kan worden gesteld als geen informatie wordt verstrekt over de successierechtelijke gevolgen van een levensverzekering (zie Rb. Arnhem 24 november 2004, nr 108336 / HA ZA 04-32, Notafax 2005, nr 20).

5. Afhandeling nalatenschap
Voorts is het programma een onmisbaar hulpmiddel bij de afhandeling van een nalatenschap bij het eerste overlijden. Dit geldt niet alleen bij een combinatietestament maar ook bij een wettelijke verdeling omdat kan worden gevarieerd met de rente (binnen de aangiftetermijn voor het successierecht). Bij een combinatietestament kan getalsmatig en grafisch worden geadviseerd welke bestanddelen in het vruchtgebruikvermogen moeten worden ondergebracht dan wel in volle eigendom door de langstlevende moeten worden verkregen. Door vervolgens een fictieve stijging van het vermogen op te nemen kan worden gecontroleerd of de keuze bij een stijging van het vermogen ook tot het gewenste resultaat aanleiding zal geven. Ook hier kan rekening worden gehouden met het nadeel van de box 3-heffing over de blote eigendom.

Voorbeeld
M en V zijn gehuwd in gemeenschap van goederen met een waarde van € 2 mln (waarvan € 250.000 aandelen met een verwachte waardestijging van 3% per jaar). M en V (62 jaar) hebben geen testament zodat de wettelijke verdeling van toepassing is. Uit de onderstaande grafiek blijkt dat na twee overlijdens in totaal het minste successierecht is verschuldigd bij een rente overeenkomstig het arrest van de Hoge Raad van 11 juli 1989 en de vrouw langer blijft leven dan 5 jaar.


6. Nominale vordering na renteaangroei
Op veler verzoek is ook een module opgenomen voor de berekening van een oprentende vordering. Bij de afwikkeling van de nalatenschap van de langstlevende is het bijvoorbeeld handig om te weten hoe groot een vordering is nadat deze een aantal jaren is opgerent. U kunt naast een oprenting met de wettelijke rente ook kiezen voor een oprenting met een vast percentage (enkelvoudig of samengesteld).

7. Opstellen schenkingsplan
Tenslotte is in het programma een schenkingsmodule opgenomen. Hierbij kan allereerst de besparing van het successierecht worden geïllustreerd indien de cliënt tijdens zijn leven schenkingen doet. Ten tweede kan na het openvallen van de eerste nalatenschap rekening worden gehouden met schenkingen door de langstlevende echtgenoot. Gekozen kan worden tussen het wegschenken van de overbedelingsvordering wegens verdeling van de gemeenschap en het schenken van het vermogen zelf.

8. Ontwikkelingen
Het VEEP-programma wordt begeleid door een wetenschappelijk bureau waarin diverse fiscalisten en notarieel-juristen zitting hebben. Zij houden alle relevante ontwikkelingen bij op het gebied van wetgeving, rechtspraak en literatuur. Zodra daartoe aanleiding bestaat, wordt zo snel mogelijk een nieuwe VEEP-versie gecreëerd en gratis verspreid onder de abonnees. Hierdoor is men altijd up to date op het gebied van estate planning. Uiteraard is het als VEEP-abonnee ook mogelijk om juridische vragen voor te leggen aan het wetenschappelijk bureau.

9. Abonnementsprijs
De abonnementskosten voor het VEEP-programma bedragen € 1.300,- per jaar (er zijn geen aanschafkosten). Binnenkort worden ook de zogenoemde bedrijfsopvolgingsfaciliteiten van de Successiewet opgenomen. Met behulp van deze nieuwe module kan bijvoorbeeld de laagst mogelijke overdrachtsprijs van de onderneming worden bepaald zonder dat er schenkingsrecht wordt geheven. Verder kan de juiste testamentvorm worden geadviseerd opdat deze faciliteiten bij het overlijden van een ondernemer niet verloren gaan.

10. Informatie
Voor meer informatie over VEEP Professional 5.0 kunt u contact opnemen met:
  • FinX te Rotterdam, telefoon 010 - 750 19 21 (drs. R.A.M. Janssen MFP of mr. F.A.M. Schoenmaker);
  • ScholsBurgerhartSchols te Nijmegen, (mr. W. Burgerhart, mr. B.M.E.M. Schols of mr. F.W.J.M. Schols, voor telefoonnummers www.scholsburgerhartschols.nl);
  • Van Ewijk Estate Planning te Bussum, telefoon 035 - 694 66 35 (mr. J.D.H. van Ewijk of mr. F.A.M. Schoenmaker).